کد خبر : 4482
تاریخ انتشار : یکشنبه 18 آذر 1397 - 11:11

گلایه از مرمت غیراصولی میراث فرهنگی/تخریب عمارت قاجاری خانه فاطمی

گلایه از مرمت غیراصولی میراث فرهنگی/تخریب عمارت قاجاری خانه فاطمی

گرگان- با وجود ثبت خانه فاطمی گرگان در فهرست آثار ملی و تملک میراث فرهنگی به عنوان متولی اصلی، کارشناسان معتقدند بخش مهمی از بنای قاجاری این سازه از بین رفته و آسیب جدی متوجه بنای پهلوی است. گشت و گذار، گروه استان ها- الهام رئوفی فر: خانه فاطمی بنایی بزرگ با ۴۷ اتاق در

گرگان- با وجود ثبت خانه فاطمی گرگان در فهرست آثار ملی و تملک میراث فرهنگی به عنوان متولی اصلی، کارشناسان معتقدند بخش مهمی از بنای قاجاری این سازه از بین رفته و آسیب جدی متوجه بنای پهلوی است.

گشت و گذار، گروه استان ها- الهام رئوفی فر: خانه فاطمی بنایی بزرگ با ۴۷ اتاق در فضای اندرونی و بیرونی، حیاط خلوت، تالار و سایر عناصر معماری منحصر به فرد به جا مانده از دوره قاجار است که علی رغم گذشت حدود یک دهه از تملک این بنا توسط اداره کل میراث فرهنگی استان کار مرمت آن تکمیل نشد و این درحالی است که به گفته کارشناسان، خانه فاطمی نیازی به کارهای مرمتی که در سال های اخیر انجام شده، نداشته است.

به اعتقاد این صاحب نظران اقدامات نامناسب میراث فرهنگی استان نه تنها بخش قاجاری خانه فاطمی را از بین برده که به بنای پهلوی این خانه هم آسیب زده است.

این متخصصین، ضعف مدیریت مجموعه میراث فرهنگی و فقدان علاقه و تخصص کارشناسان این دستگاه برا عامل آسیب جدی به خانه فاطمی و بناهای مشابه آن می دانند.

محمود اخوان پژوهشگر تاریخ و فرهنگ گرگان و فعال در حوزه میراث فرهنگی در این گفتگو بیشتر درباره مشکلات خانه فاطمی توضیح می دهد.

* از ویژگی های معماری خانه فاطمی بگوئید؟

خانه فاطمی زمانی که میراث فرهنگی آن را تملک کرد، دارای دو بخش قاجاری و پهلوی بود به این دلیل که در سال ۱۳۱۲ خانواده دیلمی زمانی که این ملک را می خرند یک بنای قاجاری آن آسیب دیده بود به همین خاطر آن را تخریب کرده و عمارت کلاه فرنگی در آن قسمت ساخته می شود.

این بنا در نوع خودش از لحاظ معماری، ابعاد ارتفاع و تیپ منحصر به فرد است تاجایی که احتمال می رود کاربری خاصی مانند مدرسه داشته است زیرا در اقوال شفایی آمده که خانه فاطمی فعلی در گذشته یکی از اولین مدارس دولتی گرگان در اواخر دوره قاجار بوده است.

* از زمان خریداری خانه فاطمی و آنچه که بر این بنا گذشته بگوئید؟

میراث فرهنگی استان خانه فاطمی را سال ۸۸ به مبلغ ۲۵۰ میلیون تومان از مالک خریداری کرد که پس از آن مدت ها این بنا رها شد و اقدامی به جز کارهای دانشجویی برای مستندسازی خانه فاطمی انجام نشد. به عبارتی از هنگامی که میراث فرهنگی این بنای تاریخی را تحویل گرفت اقدامی برای مستند سازی آن انجام نداد.

تا اینکه سال۹۲ سقف خانه را میراث فرهنگی با بودجه ای که برای مرمت این خانه دریافت کرده بود، برداشت و بی دلیل در و پنحره بنای پهلوی خانه را درآورد و گوشه حیاط گذاشت تا اینکه بر اثر باد و باران این عناصر تاریخی پوسیده شد و بخش عمده ای از آن از بین رفت شد، به همین خاطر در و پنجره فعلی خانه فاطمی جدید است.

از طرفی برداشتن سقف بنای قاجاری باعث شد تا اسکلت این سازه تاریخی که از خشت خام و آجر بوده به دلیل قرار گرفتن در معرض بارندگی تخریب شود. به این صورت اکنون بنای قاجاری خانه فاطمی را نداریم و بدتر اینکه هیچ مستندی هم از جزئیات سازه وجود ندارد تا در شرایطی بتوان آن را بازسازی کرد.

برداشتن سقف بنای قاجاری باعث شد تا اسکلت این سازه تاریخی که از خشت خام و آجر بوده به دلیل قرار گرفتن در معرض بارندگی تخریب شودنکته جالب اینکه مسئولان وقت میراث فرهنگی علت تخریب بنای قاجاری را عدم پایداری این سازه اعلام کردند درحالی که عمارت قاجاری خانه فاطمی کاملا سرپا و سالم بود.

در بخش جنوبی خانه فاطمی هم بقایای بنای قاجاری بود که آن هم بدون اینکه مستندی از آن تهیه شود، تخریب شد.

اکنون هم دوستان میراث فرهنگی دیوار ضلع شرقی بنا را اصرار داشتند که باید تخریب شده و پی کنده شود؛ یعنی یک اثر تاریخی که سرپا است باید جمع شده و دوباره ساخته شود. علت این روند را متوجه نمی شوم.

متاسفانه این بلایی است که برسر بسیاری از خانه های در تملک میراث فرهنگی از جمله خانه میرشهیدی نازل شده است.

مشکل دیگر این که تمام خانه های تاریخی در اختیار میراث فرهنگی استان است اینکه اکنون تمام این سازههای تاریخی تبدیل به اداره میراث فرهنگی شده است. با این روند میراث فرهنگی به مردم آموزش می دهد که خانه های تاریخی خریداری شده فقط می تواند به اداره تبدیل شود.

* به نظر شما سیاست های میراث فرهنگی برای بناهای تاریخی اشتباه است؟

ببینید درحوزه بافت تاریخی یک مشکل عمده در بخش مجموعه مدیریتی میراث فرهنگی داریم. مدیریت میراث فرهنگی استان دچار یک معضل قدیمی است که تبدیل به دُمل کهنه ای شده که آن هم بحث کارشناسی در حوزه مرمت و بافت است. متاسفانه در این بخش دستگاه متولی کارشناس متخصص به معنای واقعی ندارد. صرف نظر از مدرکی که این افراد در بخش مرمت دریافت کردند با اطمینان می گویم که این دوستان تخصصی ندارند.

اینگونه است که تاوان افراد غیرمتخصص در اداره کل میراث فرهنگی را بافت تاریخی گرگان با از دست داده بناهای ارزشمند می دهد.

وجود افراد غیر متخصص در میراث فرهنگی استان حدود دو دهه است که سایه بر بافت انداخته و تنها راه برون رفت از این معضل هم خارج کردن این کارشناسان فاقد علم از تصمیماتی است که برای بافت تاریخی می گیرند.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.